أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
84
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
در توراة تحريم اين طعامها نبود هيچ پس از نزول توراة خداى تعالى بر ايشان شرط نهاده بود كه هر كه معصيتى كند خداى طعامى بر ايشان حرام كند و ذلك قوله « فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ » ايشان چون دعوى كردند كه : خداى تعالى اين طعامها در توراة بر ما حرام گردانيد خداى عزّ و جلّ پيغمبر را فرمود كه بگوى كه : توراة بياريد و بخوانيد ازو آياتى را كه دلالت مىكند برين اگر شما راست ميگوئيد ايشان توراة نيارستند آوردن از آنكه دانستند كه رسوا شوند خداى تعالى گفت : هر كس كه پس از آن بر خداى افترا كند و دروغ گويد او از جماعتى باشد كه ايشان ظالماناند بگوى اى محمّد كه : خداى راست گفت در آن خبر كه داد پس روى سنّت و ملّت ابراهيم كنيد و اقتدا به دو آوريد كه دين و ملّت او راست است و او از جملهء مشركان نبوده است . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 96 تا 97 ] إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ ( 96 ) فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ( 97 ) مجاهد گفت : سبب نزول اين آيت آن بود كه : جهودان با مسلمانان خلاف كردند در باب كعبه و بيت المقدّس جهودان گفتند كه : بيت المقدّس بهتر است از خانهء كعبه براى آنكه مهاجر انبيا است و زمين مقدّسه است مسلمانان گفتند : كعبه فاضلتر است خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : بدرستى كه اوّلين خانهء كه در زمين وضع كردند آنخانه است كه بمكّه است يعنى كعبه و گفتهاند كه : مراد آنست كه اوّل بقعهء را از زمين كه بر روى آب بنهادند كعبه بود كه خداى تعالى آن را از كفى سپيد بيافريد پس از آن به دو هزار سال زمين آفريد يعنى فرمود تا از زير زمين خانه بيرون آوردند مجاهد و قتاده گفتند : اوّل خانهء كه بر روى زمين بنهادند اينست چنان كه از زين العابدين عليه السّلام روايت كردند كه : او گفت : در زير عرش خانهء بنهادند كه آن را بيت المعمور گويند و فرشتگان را كه گرد عرش طواف ميكردند فرمود : تا آن را طواف كنند آسانى ايشان را آنگه فرشتگان زمين را فرمود : تا آنجا كه امروز خانهء كعبه است خانهء بنا كردند بر شكل آن